ΜΕΛΙΣΣΑ - Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΠΛΑΣΜΑΤΩΝ
Οι μέλισσες και το μέλι αναφέρονται εκτενώς στα ιερά κείμενα του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ, έχοντας αποκτήσει σημαντικό θρησκευτικό συμβολισμό.
Το MOHA, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που απειλούν την επιβίωση των μελισσών, ξεκίνησε το πρόγραμμα «Αστικός Κήπος για Μέλισσες – Mi.EL» με στόχο την ευαισθητοποίηση των κατοίκων των πόλεων όλων των ηλικιών.
ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΕΝΤΟΜΟ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΙ ΤΡΟΦΗ
Ένα από τα μικρά πλάσματα που επάνω στην πλάτη τους κτίσθηκε και διατηρείται ο κόσμος μας.Εκφράζει τη σκληρή δουλειά, την παραγωγικότητα και την αφθονία. Είναι σύμβολο της ευημερίας.
Υπηρετεί ακατάπαυστα τον πλανήτη που φιλοξενεί όλους μας, εξασφαλίζοντας την ισορροπία της φύσης που μας περιβάλλει.
Επικονιάζει περισσότερο από το 70% των καλλιεργειών που μας τροφοδοτούν, παράγει πρόπολη, κερί, βασιλικό πολτό και μέλι. Προσφέρει τροφή, φάρμακα, καύσιμα, ομορφιά, και υγεία
ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ 33 ΓΡΑΜΜΑΡΙΑ
ΜΕΛΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ ΓΥΡΟ ΤΗΣ ΓΗΣ
Κάθε πέταγμα της είναι στιγμή πολλών χιλιομέτρων πτήσης στην ημέρα, για να απορροφήσει το άρωμα των λουλουδιών, να επικονιάσει τα φυτά, να συγκεντρώσει μέλι και να διαιωνίσει το είδος της. Για κάθε κιλό μέλι που παράγει αγγίζει 4 εκατομμύρια λουλούδια και θα πρέπει να κινηθεί 150 χιλιάδες χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου 4 φορές τον γύρο της γης. Είναι πλάσμα εξαιρετικά προσεκτικό και πολύ οικονόμο.
Επιστημονικές επιτροπές, μεμονωμένοι ερευνητές, πανεπιστημιακά ιδρύματα, κρατικοί θεσμοί,
περιβαντολογικές οργανώσεις προσπαθούν να καταλάβουν πώς ζουν και λειτουργούν, πώς γονιμοποιούν τα φυτά και συνεννοούνται με τις υπόλοιπες μέλισσες. Οι στενοί συνεκτικοί δεσμοί της κυψέλης, απασχόλησαν κοινωνιολόγους, ανθρωπολόγους και ψυχολόγους. Η μοναρχική διοικητική δομή της, μελετάται από τις πολιτικές επιστήμες. H ευφυής αρχιτεκτονική της κυψέλης είναι μαθηματικό και κατασκευαστικό θαύμα.
ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΟΜΩς ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΑΝΥΠΟΛΟΓΙΣΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΟΝΑΧΙΚΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ
Η απαράμιλλη εργατικότητά και αυτοθυσία της, ενέπνευσαν όλες τις κυρίαρχες θρησκείες, και οι πανάρχαιοι μύθοι γύρω από αυτές, την τέχνη. Η μελισσοκομία είναι ένα από τα αρχαιότερα επαγγέλματα.
Χωρίς την μέλισσα η φύση δε θα ήταν η ίδια, αλλά ούτε και εμείς που εξαρτώμεθα από την φυσική ισορροπία του πλανήτη γύρω μας, θα μπορούσαμε να επιβιώσουμε με τις ίδιες συνθήκες. Σε ένα πλανήτη χωρίς μέλισσες επικονιαστές, η διαθέσιμη τροφή θα μειωθεί κατακόρυφα σε ποσότητες και ποικιλίες, και θα διαταραχθεί για πάντα η ισορροπία στα οικοσυστήματα και η βιοποικιλότητα που υποστηρίζει την ζωή.
Υπάρχουν χιλιάδες είδη μελισσών με τις περισσότερες να είναι μοναχικές. Δεν είναι μέλισσες που εγκατέλειψαν την κυψέλη και ζούνε πλέον μόνες τους. Δεν παράγουν μέλι, δεν έχουν βασίλισσα και ζουν νομαδικά στην ύπαιθρο, στα δάση και στα βουνά. Συχνά φωλιάζουν κοντά η μία στην άλλη. Επειδή δεν προστατεύουν αποθέματα μελιού, δεν είναι επιθετικές
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ, ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ, Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΙΟΤΟΠΩΝ, ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ ΠΛΗΣΙΑΖΟΥΝ ΤΙς ΠΟΛΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ
Εκτεταμένοι βιότοποι με ποικίλη άγρια χλωρίδα και φυσικά ενδιαιτήματα επικονιαστών, έχουν μετατραπεί σε μονοκαλλιέργειες που παράγουν ανθρώπινη τροφή με σημαντική χρήση φυτοφαρμάκων, αλλά ελάχιστο νέκταρ και γύρη.
Τεράστιες εκτάσεις φυσικών περιοχών έχουν μετατραπεί με άμετρη ανοικοδόμηση σε αστικές περιοχές, χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη ο βιότοπος των επικονιαστών της περιοχής. Παθογόνοι μικροοργανισμοί, παράσιτα, άλογη χρήση χημικών σε καλλιέργειες και μαζικοί ψεκασμοί καταστροφής εντόμων, είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες που ευθύνονται για τους θανάτους.
ΕΙΝΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Οι μέλισσες, τα μικρά αυτά πλάσματα και σπουδαίοι πρεσβευτές της φύσης, είναι ζωντανοί οργανισμοί που αναπνέουν, νιώθουν φόβο, και πόνο. Είναι ενσυναίσθητες και εκφράζουν συναισθήματα. Έχουν καλές και κακές μέρες, η δύναμή τους αυξάνεται και μειώνεται. Χρειάζονται νερό γιατί διψούν συχνά και άφθονα λουλούδια για να συλλέξουν την τροφή της ομάδας τους.
Έχουν απαιτήσεις και δικαιώματα για επιβίωση, και ανάγκη προστασίας από κίνδυνους που τις απειλούν.
ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΣΙΩΠΗΛΑ ΚΑΙ ΑΔΙΚΑ ΑΠΟ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑ
Μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τις μέλισσες είναι η έλλειψη ασφαλών ενδιαιτημάτων για να χτίσουν το σπίτι τους και να αναζητήσουν την τροφή τους.
Ένας μελισσόκηπος σε μια αυλή, ένα περβάζι ή μια γλάστρα με ενδημικά λουλούδια, μπορούν να τους προσφέρουν ασφαλές καταφύγιο. Αν η χρήση φυτοφαρμάκων είναι επιβεβλημένη πρέπει να επιλέγονται στοχευμένα βιολογικά προϊόντα, και που δεν θα εφαρμόζονται όταν τα λουλούδια είναι ανθισμένα.
Η μειωμένη διαθεσιμότητα νερού έχει σοβαρές επιπτώσεις στις μέλισσες που χρειάζονται άφθονο νερό. Σκεύη με καθαρό νερό και βότσαλα για να μη κινδυνεύουν, βοηθούν καταλυτικά στην επιβίωση και στην παραγωγικότητα τους.
Το 70% των μελισσών διαχειμάζει υπόγεια στο έδαφος για να φιλοξενήσει τα μικρά της και περιμένει την άνοιξη για να αναδυθεί. Ένα ανέγγιχτο μικρό ηλιόλουστο κομμάτι στον κήπο μπορεί να προσφέρει ασφαλές καταφύγιο για χιλιάδες μελισσών
Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΝΑ ΙΣΧΥΡΙΣΤΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ!
Οι υπόλοιπες νομάδες μέλισσες ζούν σε τρύπες στο εσωτερικό δένδρων, κορμών, ή κοίλων φυτικών
στελεχών. Οι νεκροί μίσχοι των φυτών, ο φλοιός, το καλάμι, τα φύλλα και κυρίως το αδιατάρακτο έδαφος είναι τα μυστικά χειμερινά σπίτια των μοναχικών μελισσών. Ένα κούφιο κομμάτι ξύλου είναι ένα άνετο σπίτι για να ξεχειμωνιάσουν, μέχρι να έρθει η άνοιξη και να μπορούν να ζουν σε εξωτερικούς χώρους.
Δημόσιοι κήποι με δένδρα που δίνουν νέκταρ, φυλλώματα με ρητίνη και υλικό φωλιάσματος, αυτοφυή
φυτά, μπορούν να είναι απλές πρακτικές για να περιορισθεί ο ραγδαίος ρυθμός απώλειας των επικονιαστών.
Η ενημέρωση για τα παγκόσμια κινήματα προστασίας της μέλισσας, τις νομοθετήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την κρατική μέριμνα σε άλλες χώρες, την επιστημονική έρευνα που υποστηρίζει τις μοναχικές μέλισσες αλλά και τις χημικές εταιρείες που εμπορεύονται θανατηφόρα φυτοφάρμακα, είναι επιτακτική.
Η διάσωση των μελισσών δεν είναι απλή υπόθεση αλλά και μόνο η αποδοχή αλληλεξάρτησης της ύπαρξης μας, άμεσα θα δημιουργούσε την ενσυνείδητη συνεργασία για έναν καλύτερο, καθαρότερο και πιο ασφαλή κόσμο.
ΙερΑ αποσπΑσματα
για τις μΕλισσες
“ή πορεύθητι πρός τήν μέλισσαν και μάθε ώς εργάτις έστω την τε έργασίαν ώς σεμνήν ποιείται”
Β΄ Μακκαβαίων
“Χαίρε η γη της επαγγελίας, χαίρε εξ ης ρέει μέλι και γάλα.”
Περιγραφή της γης του Ισραήλ στον Ακάθιστο Ύμνο για την Θεοτόκο
Και ο Κύριός σας εμψύχωσε τις μέλισσες: “Κάντε τα σπίτια σας στα βουνά, τα δέντρα, και σε ό, τι -οι άνθρωποι- κατασκευάζουν,”
An-Nahl (Η ΜΕΛΙΣΣΑ) 16η Σούρα του Κορανίου
Απλά όπως μια μέλισσα, χωρίς να πληγώνει το λουλούδι, το χρώμα ή το άρωμά του, μαζεύει το νέκταρ και φεύγει, έτσι και ο σοφός πρέπει να περιπλανιέται στο χωριό.
Dhammapada 4:49
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το Ερευνητικό Κέντρο MOHA ιδρύθηκε το 2006 στην Καβάλα ως φορέας έρευνας και είναι επίσημα αναγνωρισμένο από την ελληνική πολιτεία (ΦΕΚ Άρθρο 3/παρ.2 Ν. 4310/2014)
Πρωταρχικός του στόχος είναι η ανάδειξη της πολυπολιτισμικότητας της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και η προώθηση του διαθρησκευτικού και διαπολιτισμικού διαλόγου με τη συμβολή δράσεων επιστημονικού, εικαστικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα.
Το ΜΟΗΑ στεγάζεται και δραστηριοποιείται σε δύο σημαντικά μνημεία της πόλης της Καβάλας το Ιμαρέτ και την οικία του Μοχάμετ Άλι.
Η αποκατάσταση του Ιμαρέτ και της οικίας του Μοχάμετ Άλι περιελάμβανε την διαμόρφωση των κήπων των δύο μνημείων, σύμφωνα με την ιστορική τους ταυτότητα. Ως αποτέλεσμα τα δύο κτίρια προσφέρουν μεγάλα συμπλέγματα αστικών κήπων που συμβάλουν στην μείωση ατμοσφαιρικής ρύπανσης και κατ’ επέκταση στην βελτίωση του αέρα στο άμεσο περιβάλλον τους. Ταυτόχρονα τα δένδρα με τις πυκνές φυλωσιές έδωσαν καταφύγια σε αμέτρητα πουλιά ενώ η φύτευση σχεδιάστηκε με σκοπό την προσέλκυση εντόμων επικονιαστών.
Η διαχείρηση των κήπων είναι αυστηρά οικολογική και ακολουθούνται συγκεκριμένες πρακτικές.
ΤΟ ΕΡΓΟ
Το project «Α city garden for Bees -mi.el» σχεδιάστηκε έχοντας ως απώτερο στόχο, την ευαισθητοποίηση του συνόλου των πολιτών, και την ανάδειξη του ρόλου προστασίας που μπορούν τα αστικά κέντρα να παρέχουν στις νομάδες μέλισσες.
Η διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης και η υιοθέτηση αξιών και στάσεων θα συμβάλλουν στη δημιουργία νέων προτύπων συμπεριφοράς προς το περιβάλλον για ενήλικες και παιδιά, και η ίδρυση ενός “Αστικού κήπου για μέλισσες” είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να ξεκινήσουμε.
ΑCTIONS
-
Provide significant floral diversity which has allowed many bees to find shelter, food and breeding conditions
-
Growing plants selected to attract bees that are rich in nectar, colours and aromas. In addition, the installation of containers with diluted honey ensures adequate food supplements as only the minimum amount of honey is sufficient for their daily energy needs
-
Green waste recycling
- Non-machinery treatments to avoid pollutants that disturb insect pollinators
-
Beneficial insects release to target pest populations and protect plants
-
Reasonable irrigation
-
Strict and limited use of organic products for disease and pest control, only applied after the flowering period
-
A permanent supply of clean water in stone-filled pots at various shady spots in the garden as bees are in great need of water
-
Construction of shelters for solitary bees
ΔΡΑΣΕΙΣ
- Δημιουργία ενημερωτικού υλικού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στον τύπο, σε επιχειρήσεις και σχολικές ομάδες για τις μέλισσες που παράγουν μέλι και για τις μοναχικές μέλισσες.
- Εκπαιδευτική ιστοσελίδα για τη μέλισσα και τους κήπους του μουσείου:
moharesearchcenter.wixsite.com/museum-gardens - Εκπαιδευτικό παιχνίδι στους κήπους του μουσείου για παιδιά και μαθητές, με στόχους την απόκτηση γνώσεων για τη μέλισσα, τη γη, τη φύση, καθώς και την υιοθέτηση μιας βιώσιμης περιβαλλοντικής στάσης ζωής
- Συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος για επιστημονική και ερευνητική υποστήριξη του project.
- Συνεργασία με την Πολυτεχνική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης για την κατασκευή ειδικών πλίνθινων καταφυγίων για τις νομάδες μέλισσες των πόλεων, και διάθεση τους σε πανεπιστήμια, μουσεία, ξενοδοχεία, αρχιτεκτονικές και κατασκευαστικές ομάδες, δημόσια κτίρια κτλ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ
- Ανοιχτή συζήτηση στους κήπους του μουσείου με μελισσοκόμους, καλλιτέχνες και νέους επιστήμονες, με θέμα την κοινωνική και εργασιακή οργάνωση της κυψέλης και τους συναισθηματικούς δεσμούς που αναπτύσσονται (23 Σεπτεμβρίου 2023)
- Παραγωγή μεταξωτών μαντηλιών από την “MANTILITY” και κοσμημάτων από την “Λούστα-Θυσιάδη” με θέμα την μέλισσα (2024)
- Έκδοση παραμυθιού από την λογοτέχνη Αικατερίνη Κουρή με θέμα την Μέλισσα (2024)
- Εγκατάσταση Flow Hive καταφυγίου για μελιτοφόρες άστεγες μέλισσες στους κήπους του Μουσείου Μοχάμετ Άλι (Σεπτέμβριος 2023)
- Εικαστική έκθεση στο Μουσείο Μοχάμετ Άλι (2024)