Το ΜΟΗΑ στεγάζεται και δραστηριοποιείται σε δύο σημαντικά μνημεία της πόλης της Καβάλας, το Ιμαρέτ και την οικία του Μοχάμετ Άλι. Η αποκατάσταση των δύο μνημείων περιελάμβανε τη διαχείρηση των κήπων τους, αν και η πρωτοβουλία δε συμπεριλαμβανόταν στις συμβατικές υποχρεώσεις της επένδυσης. Ως αποτέλεσμα, τα δύο κτίρια προσφέρουν μεγάλα συμπλέγματα αστικών κήπων, που συμβάλουν στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και κατ’ επέκταση στη βελτίωση του αέρα στο άμεσο περιβάλλον τους. Ταυτόχρονα τα δέντρα με τις πυκνές φυλλωσιές έδωσαν καταφύγια σε αμέτρητα πουλιά, ενώ η φύτευση σχεδιάστηκε με σκοπό την προσέλκυση εντόμων επικονιαστών. Η παρουσία σημαντικής χλωριδικής ποικιλομορφίας επέτρεψε σε πολλές μέλισσες να βρουν χώρους για καταφύγιο, τροφή και αναπαραγωγή.

Η διαχείριση των κήπων των δύο μνημείων είναι αυστηρά οικολογική και ακολουθούνται συγκεκριμένες πρακτικές:

  • Απελευθερώσεις ωφέλιμων εντόμων που προστατεύουν και προφυλάσσουν τα φυτά
  • Εκριζώσεις χωρίς μηχανήματα
  • Επαναχρησιμοποίηση πράσινων αποβλήτων
  • Πρακτικές που υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα (ενδιαιτήματα για νομάδες μέλισσες, προσθήκη τροφής και νερού)
  • Φυτεύσεις τοπικών ποικιλιών, όπως παλιές ποικιλίες τριαντάφυλλων, βιολογικά αρωματικά φυτά, οπωροφόρα δέντρα με χρώματα που προσελκύουν τις μέλισσες, γιασεμιά και αγιόκλημα που αγαπούν οι μέλισσες
  • Λογική άρδευση
  • Αυστηρή και περιορισμένη χρήση μόνο βιολογικών προϊόντων για την καταπολέμηση ασθενειών και παρασίτων, που εφαρμόζονται μόνο μετά την περίοδο ανθοφορίας

Η εποχή μας, σηματοδοτεί -ακόμη από την αρχή της πρώτης δεκαετίας του 2000-, την καταστροφική απώλεια αποικιών μελισσών παγκοσμίως, λόγω της μείωσης των οικοτόπων της. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει γρήγορα τα εύθραυστα οικοσυστήματα που τις φιλοξενούν. Η φράση «Σώστε τις μέλισσες» συγκινεί τους ανθρώπους που αντιλαμβάνονται τη δυσχερή θέση των νομάδων μελισσών, που αποτελούν το 75% των πολύτιμων επικονιαστών.

Αντιλαμβανόμενοι τον επιτακτικό κίνδυνο που επιφέρει η μείωση του πληθυσμού της άγριας μέλισσας, με την καθολική αποδοχή της σπουδαιότητας της στην ισορροπία της φύσης, το Ερευνητικό Κέντρο MOHA συντάσσεται με τις παγκόσμιες προσπάθειες προστασίας των άγριων μελισσών.

ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΗΣ ΟΙΚΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΧΑΜΕΤ ΑΛΙ ΠΑΣΑ

Στη Χερσόνησο της Παναγίας, στην Παλιά Πόλη της Καβάλας, ανάμεσα σε πλακόστρωτους δρόμους και παλιές παραδοσιακές κατοικίες, δεσπόζει η Οικία του Μοχάμετ Άλι Πασά. Το κτίριο περιβάλλεται από τρεις πλευρές από κήπους που αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα. Οι κήποι προφύλασσαν την ιδιωτικότητα του αρχοντικού, που παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μιας οθωμανικής κατοικίας του 18ου αιώνα.

Όταν γύρω στα 1929, οι Ελληνικές Κοινότητες της Αιγύπτου και η Ελληνική Κυβέρνηση θέλησαν να τιμήσουν τον Μοχάμετ Άλι Πασά, αναμορφωτή της Αιγύπτου, λήφθηκε η απόφαση να στηθεί ανδριάντας του κυβερνήτη στη γενέτειρα πόλη του, την Καβάλα, μπροστά από το κονάκι του. Τα αμέσως επόμενα χρόνια, απαλλοτριώνονται οι γύρω εκτάσεις και ιδιοκτησίες για τη διαμόρφωση της πλατείας που θα φέρει το όνομα του Μοχάμετ Άλι και το άγαλμά του. Τον έφιππο ανδριάντα αναλαμβάνει να κατασκευάσει ο Έλληνας Γλύπτης Κωνσταντίνος Δημητριάδης, ενώ τις εργασίες της διαμόρφωσης του περιβάλλοντα χώρου επιθεωρεί ο αρχιτέκτονας των Βασιλικών Ανακτόρων της Αιγύπτου, Ernesto Veruci Bey. Το 1935, η πλατεία ολοκληρώνεται, ο ανδριάντας στήνεται και ο περιβάλλον χώρος της Οικίας Μοχάμετ Άλι παίρνει τη σημερινή του δομή. Προσθέτονται κλίμακες, πολυεπίπεδες βαθμίδες, διαμορφώνονται κήποι με δέντρα και φυτά.

Το 2001, έπειτα από χρόνια παραμέλησης και ερείπωσης, η ελληνική εταιρεία Ιμαρέτ Α.Ε. ανέλαβε την ενοικίαση και αποκατάσταση των δύο αιγυπτιακών μνημείων της Καβάλας, του Ιμαρέτ και της οικίας Μοχάμετ Άλι, με σκοπό να επιτευχθεί μια σύγχρονη χρήση, σύμφωνη με την ταυτότητα, την πολιτιστική σπουδαιότητα και την ιστορία τους. Η αναστύλωση ολοκληρώθηκε το 2005, σύμφωνα με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα αποκατάστασης. Σήμερα, το Ιμαρέτ αποτελεί ένα ιστορικό ξενοδοχείο πολυτελείας, ενώ η Οικία Μοχάμετ Άλι μουσείο και έδρα του Ερευνητικού Κέντρου ΜΟΗΑ.

Οι κήποι του αρχοντικού αποκαταστάθηκαν επίσης, με σκοπό να αντανακλούν τη γοητεία ενός αυθεντικού, περίκλειστου ισλαμικού κήπου. Η ποικιλία των φυτών, η θέα στην πόλη και το λιμάνι της και οι ήχοι των πουλιών που φολιάζουν στα δέντρα συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό για τους επισκέπτες του μουσείου. Καλλιεργούνται τριαντάφυλλα, ρίγανη, λεβάντα και φυτά πλούσια σε χρώματα και αρώματα που προσελκύουν εκατοντάδες μέλισσες νομάδες, που αφιερώνονται στη συγκομιδή της γύρης και τη γονιμοποίηση των φυτών, και διατηρούν τους κήπους ολάνθιστους.