Μετάβαση στο περιεχόμενο

Το Αραβικό άλογο της ερήμου

Στις αρχαίες ερήμους της Μέσης Ανατολής γεννήθηκε και εξελίχθηκε η αρχαιότερη ράτσα αλόγου, η αραβική. Σύμφωνα με τον μύθο των Βεδουίνων, ο Θεός δημιούργησε το άλογο από τους τέσσερις άνεμους. Προίκισε το ζώο με πνεύμα από τον Βορρά, δύναμη από τον Νότο, ταχύτητα από την Ανατολή και εξυπνάδα από τη Δύση. Σύμφωνα με κάποια άλλη βεδουίνικη ιστορία, όταν ο Θεός δημιούργησε το άλογο του απευθύνθηκε, “Σε έπλασα όπως δεν έχω δημιουργήσει κανένα άλλο πλάσμα. Όλοι οι θησαυροί της γης βρίσκονται ανάμεσα στα μάτια σου. Εσύ θα μεταφέρεις τους φίλους μου στην πλάτη σου. Η σέλα σου θα είναι το κάθισμα για την προσευχή προς εμένα. Και εσύ θα πετάς χωρίς φτερά και θα κατακτάς χωρίς να κρατάς ξίφος.”

Ενώ οι απαρχές των αραβικών αλόγων είναι κρυμμένες στην άμμο των αρχαίων ερήμων, οι περισσότεροι ερευνητές συμφωνούν ότι κατάγονται από την περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου. Οι φυλές των Βεδουίνων αναγνωρίζουν μια κοινή ιστορία με τα αραβικά άλογα γύρω στα 3.000 π.Χ. Οι νομάδες χρησιμοποιούσαν τα άλογα για να κουβαλούν φορτία και για τις επιθέσεις σε αντίπαλες φυλές. Συχνά τα φυλούσαν μέσα στην οικογενειακή σκηνή για να τους εξασφαλίσουν καταφύγιο και προστασία από ληστές. Μάλιστα, πολλά καθαρόαιμα αραβικά άλογα έχουν ονόματα που ξεκινάνε από “Bint” ή “lbn”. Αυτά τα προθέματα είναι μία κατά προσέγγιση μετάφραση των Βεδουίνικων λέξεων “κόρη του” ή “γιος του”. Η αντοχή και η τόλμη αυτής της ράτσας είναι αποτέλεσμα του σκληρού κλίματος και του άγριου περιβάλλοντος στο οποίο αναπτύχθηκε. Ως σκληραγωγημένα άλογα, ζουν πολλά χρόνια.

Τα αραβικά άλογα έχουν συμπαγές σώμα που υποδηλώνει δύναμη και ταχύτητα. Η πλάτη τους είναι βραχεία και ιδανικά έχουν επικλινείς ώμους και δυνατά οπίσθια. Έχουν επίσης κομψούς, σε σχήμα τόξου λαιμούς, λεπτή μεταξένια χαίτη και λεπτό κεφάλι. Η σωματική τους διάπλαση δείχνει λεπτότητα, δύναμη, ευκινησία και κομψότητα. Σε σύγκριση με πολλά άλλα άλογα, τα αραβικά είναι μικρά σε ανάστημα. Η απίστευτη ενέργειά τους, η νοημοσύνη και η ευγενική τους συμπεριφορά επιτρέπουν στους ιππείς να υπερτερούν σε ιππικά αθλήματα και σε ιππικές εκδηλώσεις. Είναι θρυλική η δύναμη των αραβικών αλόγων, όπως και το κουράγιο και η αφοσίωσή τους. Ήταν άλογα πολέμου που χρησιμοποιούσαν οι Ασσύριοι, οι Χετταίοι, οι Αιγύπτιοι.

Antoine-Jean Gros, Ένα Αραβικό άλογο στην έρημο, π. 1810

Τα φλογερά πολεμικά άλογα ήταν δημοφιλή καλλιτεχνικά θέματα στην Αρχαία Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία, όπου συχνά απεικονίζονταν να έλκουν άρματα στον πόλεμο ή στο κυνήγι. Άλογα με ανατολίτικα χαρακτηριστικά εμφανίζονται και βορειότερα, σε έργα τέχνης της Αρχαίας Ελλάδας και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Καθ’ όλη την ιστορία, τα αραβικά άλογα εξαπλώθηκαν στον κόσμο τόσο με τον πόλεμο όσο και με το εμπόριο. Συνεπώς συνεισέφεραν την κομψότητά τους, το πνεύμα τους και τη νοημοσύνη τους σε σχεδόν όλες τις σπουδαίες ράτσες αλόγων, ακόμα και στις ευρωπαϊκές. Συμμετείχαν σε Σταυροφορίες, ενώ και το διάσημο άλογο του Ναπολέοντα, ο Marengo, ήταν αραβικό.

Κυρίως στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σημειώθηκε μεγάλη εξάπλωση της αραβικής φυλής αλόγων στην Ευρώπη. Οι Οθωμανοί απέκτησαν πολλά αραβικά άλογα μέσω του εμπορίου, της διπλωματίας και του πολέμου. Δημιούργησαν ακόμη ιδιωτικά εκτροφεία που εξασφάλιζαν τον εφοδιασμό του ιππικού. Αρκετοί Οθωμανοί ηγέτες, όπως ο περίφημος Μοχάμετ Αλί Πασάς της Αιγύπτου, συνέλεγαν καθαρόαιμα αραβικά άλογα που εκτρέφονταν στην έρημο. Μέσω των Οθωμανών, τα αραβικά άλογα συχνά πωλούνταν, εμπορεύονταν ή δίνονταν ως διπλωματικά δώρα σε Ευρωπαίους. Μια άλλη σημαντική έγχυση αραβικών αλόγων στην Ευρώπη συνέβη το 1522 όταν οι Οθωμανοί έστειλαν στην Ουγγαρία 300.000 ιππείς με άλογα που αιχμαλωτίστηκαν κατά τη διάρκεια επιδρομών στην Αραβία. Ως το 1529, οι Οθωμανοί έφτασαν στη Βιέννη, όπου τους σταμάτησε ο στρατός των Πολωνών και των Ούγγρων. Τα άλογα του ηττημένου Οθωμανικού ιππικού αιχμαλωτίστηκαν και ορισμένα από αυτά ζευγάρωσαν με τις ράτσες της ανατολικής Ευρώπης. 

«Οι Μαμελούκοι σε επίθεση», πίνακας του 18ου αιώνα του Carle Vernet

Η φήμη και το κύρος των αραβικών αλόγων μένουν πάντοτε θρυλικά, ακόμα και χιλιόμετρα πέρα από την Αραβική Χερσόνησο, ακόμα και αιώνες μετά τη νομαδική ζωή των πρώτων Βεδουίνων. Μέχρι σήμερα, τα αραβικά άλογα είναι πολύτιμη περιουσία και καύχημα για τον ιδιοκτήτη τους.