ΟΙΚΙΑ ΜΟΧΑΜΕΤ ΑΛΙ ΠΑΣΑ
Το σπίτι του Μοχάμετ Άλι βρίσκεται στη χερσόνησο της Παναγίας στην Παλιά Πόλη της Καβάλας. Ο κυβερνήτης της Αιγύπτου γεννήθηκε και έζησε στην Καβάλα μέχρι τα τριάντα του χρόνια.
Το κτίριο, το οποίο κατασκευάστηκε γύρω στα 1780-90, με εμβαδόν 330 τ.μ., ήταν το μεγαλύτερο σπίτι στην πόλη της Καβάλας την εποχή εκείνη και θεωρείται ένα από τα πιο εξέχοντα σωζόμενα παραδείγματα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα στην Ελλάδα. Επισκευές και αποκατάσταση πραγματοποιήθηκαν στο αρχικό κτίριο, τον κήπο και τον περιβάλλοντα χώρο στις αρχές του 19ου αιώνα, που χρηματοδοτήθηκαν από το ελληνικό και το αιγυπτιακό κράτος, με την υποστήριξη της αιγυπτιακής βασιλικής οικογένειας.
Το μεγαλύτερο μέρος του σπιτιού είναι δίπατο και αποτελείται από δύο τμήματα, που ενώνονται και επικοινωνούν στον πρώτο όροφο: το χαρεμλίκ (που περιλαμβάνει τους πιο ιδιωτικούς χώρους που χρησιμοποιούσε η οικογένεια στο σύνολό της, τα δωμάτια των γυναικών και τους βοηθητικούς χώρους) και το σελαμλίκ (τα δωμάτια των ανδρών). Το σπίτι παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά μιας πλούσιας οικίας της εποχής του. Είναι εξαιρετικά εσωστρεφές, δίνοντας έμφαση στη διαφύλαξη της ιδιωτικότητας των χώρων του, τόσο ανοιχτών όσο και κλειστών, και ιδιαίτερα του χαρεμλίκ. Οι κύριοι χώροι διαμονής βρίσκονται στον πρώτο όροφο – τα δωμάτια στη δυτική πλευρά και το καθιστικό στα νότια – ενώ στο ισόγειο βρίσκονται οι βοηθητικοί χώροι. Το δωμάτιο με το πιο περίτεχνα διακοσμημένο ταβάνι, θεωρείτο το «καλύτερο δωμάτιο». Υπάρχουν τζάκια σε όλα τα δωμάτια, πράγμα αρκετά ασυνήθιστο την εποχή εκείνη, ενώ τα τζάμια στα εσωτερικά παράθυρα ήταν μια ακόμα απόδειξη σπάνιας πολυτέλειας για ένα κτίριο του 18ου αιώνα.
Σήμερα το σπίτι του Μοχάμετ Άλι λειτουργεί ως μουσείο. Η εσωτερική διακόσμηση είναι απλή. Μερικά υπομνήματα και αντικείμενα, όπως χαλιά, έπιπλα και σκεύη που βρίσκονται στους χώρους, βοηθούν τον επισκέπτη να αποκτήσει κάποια αίσθηση της αρχικής ατμόσφαιρας του σπιτιού.


