ΜΕΛΙΣΣΑ - Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΠΛΑΣΜΑΤΩΝ
Οι μέλισσες και το μέλι αναφέρονται συχνά στα ιερά κείμενα του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ και έχουν αποκτήσει πολύ σημαντικό θρησκευτικό συμβολισμό.
Το MOHA, έχοντας επίγνωση του επιτακτικού κινδύνου που απειλεί την ίδια την επιβίωση των μελισσών, ξεκίνησε το πρόγραμμα «City Garden for Bees – Mi.EL» για την ευαισθητοποίηση των κατοίκων των πόλεων κάθε ηλικίας.
Η μέλισσα είναι το μοναδικό έντομο που παράγει τροφή
Ένα από τα μικρά πλάσματα που επάνω στην πλάτη τους κτίσθηκε και διατηρείται ο κόσμος μας. Εκφράζει τη σκληρή δουλειά, την παραγωγικότητα και την αφθονία. Είναι σύμβολο της ευημερίας.
Υπηρετεί ακατάπαυστα τον πλανήτη που φιλοξενεί όλους μας, εξασφαλίζοντας την ισορροπία της φύσης που μας περιβάλλει. Επικονιάζει περισσότερο από το 70% των καλλιεργειών που μας τροφοδοτούν, παράγει πρόπολη, κερί, βασιλικό πολτό και μέλι. Προσφέρει τροφή, φάρμακα, καύσιμα, ομορφιά και υγεία.
Χρειάζεται μόνο 33 γραμμάρια μέλι
για να κάνει τον γύρο της γης
Κάθε πέταγμά της είναι στιγμή πολλών χιλιομέτρων πτήσης στην ημέρα, για να απορροφήσει το άρωμα των λουλουδιών, να επικονιάσει τα φυτά, να συγκεντρώσει μέλι και να διαιωνίσει το είδος της. Για κάθε κιλό μέλι που παράγει αγγίζει 4 εκατομμύρια λουλούδια και θα πρέπει να κινηθεί 150 χιλιάδες χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου 4 φορές τον γύρο της γης. Είναι πλάσμα εξαιρετικά προσεκτικό και πολύ οικονόμο.
Επιστημονικές επιτροπές, μεμονωμένοι ερευνητές, πανεπιστημιακά ιδρύματα, κρατικοί θεσμοί και περιβαλλοντικές οργανώσεις προσπαθούν να καταλάβουν πώς ζουν και λειτουργούν, πώς γονιμοποιούν τα φυτά και συνεννοούνται με τις υπόλοιπες μέλισσες. Οι στενοί συνεκτικοί δεσμοί της κυψέλης απασχόλησαν κοινωνιολόγους, ανθρωπολόγους και ψυχολόγους. Η μοναρχική διοικητική δομή της μελετάται από τις πολιτικές επιστήμες. Η ευφυής αρχιτεκτονική της κυψέλης είναι μαθηματικό και κατασκευαστικό θαύμα.
Κάθε μέρα όμως πεθαίνει ανυπολόγιστος αριθμός μοναχικών μελισσών
Η απαράμιλλη εργατικότητα και αυτοθυσία της ενέπνευσαν όλες τις κυρίαρχες θρησκείες, και οι πανάρχαιοι μύθοι γύρω από αυτές, την τέχνη. Η μελισσοκομία είναι ένα από τα αρχαιότερα επαγγέλματα.
Χωρίς τη μέλισσα η φύση δε θα ήταν η ίδια, αλλά ούτε και εμείς, που εξαρτώμεθα από τη φυσική ισορροπία του πλανήτη γύρω μας, θα μπορούσαμε να επιβιώσουμε με τις ίδιες συνθήκες. Σε ένα πλανήτη χωρίς μέλισσες επικονιαστές, η διαθέσιμη τροφή θα μειωθεί κατακόρυφα σε ποσότητες και ποικιλίες, και θα διαταραχθεί για πάντα η ισορροπία στα οικοσυστήματα και η βιοποικιλότητα που υποστηρίζει τη ζωή.
Υπάρχουν χιλιάδες είδη μελισσών με τις περισσότερες να είναι μοναχικές. Δεν είναι μέλισσες που εγκατέλειψαν την κυψέλη και ζούνε πλέον μόνες τους. Δεν παράγουν μέλι, δεν έχουν βασίλισσα και ζουν νομαδικά στην ύπαιθρο, στα δάση και στα βουνά. Συχνά φωλιάζουν κοντά η μία στην άλλη. Επειδή δεν προστατεύουν αποθέματα μελιού, δεν είναι επιθετικές.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι φυσικές καταστροφές, η ρύπανση και η απώλεια βιοτόπων περιορίζουν τον χώρο τους στη φύση και αναγκαστικά πλησιάζουν τις πόλεις αναζητώντας αστικά καταφύγια.
Εκτεταμένοι βιότοποι με ποικίλη άγρια χλωρίδα και φυσικά ενδιαιτήματα επικονιαστών έχουν μετατραπεί σε μονοκαλλιέργειες που παράγουν ανθρώπινη τροφή με σημαντική χρήση φυτοφαρμάκων, αλλά ελάχιστο νέκταρ και γύρη. Τεράστιες εκτάσεις φυσικών περιοχών έχουν μετατραπεί με άμετρη ανοικοδόμηση σε αστικές περιοχές, χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη ο βιότοπος των επικονιαστών της περιοχής.
Παθογόνοι μικροοργανισμοί, παράσιτα, άλογη χρήση χημικών σε καλλιέργειες και μαζικοί ψεκασμοί καταστροφής εντόμων είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες που ευθύνονται για τους θανάτους.
Είναι ευαίσθητες και εκφράζουν συναισθήματα
Οι μέλισσες, τα μικρά αυτά πλάσματα και σπουδαίοι πρεσβευτές της φύσης, είναι ζωντανοί οργανισμοί που αναπνέουν, νιώθουν φόβο και πόνο. Έχουν καλές και κακές μέρες, η δύναμή τους αυξάνεται και μειώνεται. Χρειάζονται νερό γιατί διψούν συχνά και άφθονα λουλούδια για να συλλέξουν την τροφή της ομάδας τους, επικονιάζοντας παράλληλα τις καλλιέργειες που μας συντηρούν.
Έχουν δικαίωμα σε αέρα χωρίς ρύπους, σε ησυχία, γαλήνη και σεβασμό. Έχουν απαιτήσεις και δικαιώματα για επιβίωση και ανάγκη προστασίας από κινδύνους που τις απειλούν.
Δισεκατομμύρια μέλισσες πεθαίνουν σιωπηλά και άδικα από απαγορευμένα δηλητήρια
Μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τις μέλισσες είναι η έλλειψη ασφαλών ενδιαιτημάτων για να χτίσουν το σπίτι τους και να αναζητήσουν την τροφή τους.
Ένας μελισσόκηπος σε μια αυλή, ένα περβάζι ή μια γλάστρα με ενδημικά λουλούδια μπορούν να τους προσφέρουν ασφαλές καταφύγιο. Αν η χρήση φυτοφαρμάκων είναι επιβεβλημένη, πρέπει να επιλέγονται στοχευμένα βιολογικά προϊόντα, που δεν θα εφαρμόζονται όταν τα λουλούδια είναι ανθισμένα.
Η μειωμένη διαθεσιμότητα νερού έχει σοβαρές επιπτώσεις στις μέλισσες, που χρειάζονται άφθονο νερό. Σκεύη με καθαρό νερό και βότσαλα, για να μην κινδυνεύουν, βοηθούν καταλυτικά στην επιβίωση και στην παραγωγικότητά τους.
Το 70% των μελισσών διαχειμάζει υπόγεια στο έδαφος για να φιλοξενήσει τα μικρά της και περιμένει την άνοιξη για να αναδυθεί. Ένα ανέγγιχτο μικρό ηλιόλουστο κομμάτι στον κήπο μπορεί να προσφέρει ασφαλές καταφύγιο σε χιλιάδες μέλισσες.
Η μέλισσα μπορεί να ζήσει χωρίς τον άνθρωπο, αλλά δεν μπορεί ο άνθρωπος να ισχυριστεί το ίδιο!
Οι υπόλοιπες νομάδες μέλισσες ζουν σε τρύπες στο εσωτερικό δένδρων, κορμών ή κοίλων φυτικών στελεχών. Οι νεκροί μίσχοι των φυτών, ο φλοιός, το καλάμι, τα φύλλα και κυρίως το αδιατάρακτο έδαφος είναι τα μυστικά χειμερινά σπίτια των μοναχικών μελισσών. Ένα κούφιο κομμάτι ξύλου είναι ένα άνετο σπίτι για να ξεχειμωνιάσουν, μέχρι να έρθει η άνοιξη και να μπορούν να ζουν σε εξωτερικούς χώρους.
Δημόσιοι κήποι με δένδρα που δίνουν νέκταρ, φυλλώματα με ρητίνη και υλικό φωλιάσματος, αυτοφυή φυτά, μπορούν να είναι απλές πρακτικές για να περιορισθεί ο ραγδαίος ρυθμός απώλειας των επικονιαστών.
Η ενημέρωση για τα παγκόσμια κινήματα προστασίας της μέλισσας, τις νομοθετήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την κρατική μέριμνα σε άλλες χώρες, την επιστημονική έρευνα που υποστηρίζει τις μοναχικές μέλισσες αλλά και τις χημικές εταιρείες που εμπορεύονται θανατηφόρα φυτοφάρμακα είναι επιτακτική.
Η διάσωση των μελισσών δεν είναι απλή υπόθεση, αλλά και μόνο η αποδοχή αλληλεξάρτησης της ύπαρξής μας άμεσα θα δημιουργούσε την ενσυνείδητη συνεργασία για έναν καλύτερο, καθαρότερο και πιο ασφαλή κόσμο.