Εγκατάσταση «Πιτσιπόι» της Έλλης Χρυσίδου, στο Μουσείο Μοχάμετ Άλι

10 Φεβρουαρίου 2022
 - 16 Απριλίου 2022

Έκθεση

Τοποθεσία: Μουσείο Μοχάμετ Άλι δείτε τον χάρτη

Ωράριο: Πέμπτη έως Δευτέρα, 10:00-14:00


Σχετικά με την έκθεση

Η εγκατάσταση της Έλλης Χρυσίδου «Πιτσιπόι» ανακαλεί εικόνες που καλούν τον θεατή να στοχαστεί, έστω και για λίγο, πάνω στην απουσία, το κενό, τον αποχωρισμό, το τραύμα, την ονειροπόληση, την επιστροφή, την επανένωση και την απελευθερωτική δύναμη του παιχνιδιού για τη δημιουργία ενός νέου κόσμου, όταν όλα μοιάζουν χαμένα.

Ο τίτλος του έργου είναι δανεισμένος από το όνομα που έδιναν οι Εβραίοι της Γαλλίας στον αγνωστο προορισμό για τον οποίο έφευγαν με τα τρένα από το στρατόπεδο κράτησής τους Drancy. Μια παιχνιδιάρικη λέξη για να ορίσουν το άγνωστο, η οποία φανερώνει ταυτόχρονα την ανάγκη τους για ελπίδα, αντίσταση και απελευθέρωση, ανάκτηση της αξιοπρέπειας, νέους δεσμούς και όνειρα για το μέλλον.

Αυτός ο τόπος των ανάμεικτων συναισθημάτων συμβολίζεται στον πρώτο όροφο του Μουσείου Μοχάμετ Άλι και χωρίζεται σε τρία κεφάλαια/σκηνές. Το πρώτο κεφάλαιο ορίζεται από το φως. Μια σειρά από φωτεινές στήλες σχηματίζουν ένα αποδομημένο αστέρι, που περιβάλλεται από σκαμπό που επίσης εκπέμπουν φως. Σε ένα από τα σκαμπό κάθεται ένα μοναχικό αρκουδάκι. Στα τζάμια που χωρίζουν αυτόν τον χώρο από την κεντρική αίθουσα ξετυλίγεται το δεύτερο, μεταβατικό κεφάλαιο. Η μορφή ενός παιδιού, ενός κοριτσιού με το αγαπημένο του παιχνίδι, αιωρείται ανάμεσα. Πώς βρέθηκε εδώ, από πού ήρθε και πού πηγαίνει; Η κεντρική αίθουσα γίνεται η σκηνή του τρίτου κεφαλαίου, γραμμένου επίσης στα παράθυρα, δημιουργώντας μια συνέχεια ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Αποσπασματικές μορφές και σκηνές, εικόνες και σχέδια από γνωστά έργα τέχνης που φανερώνουν την ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργεί νέους, φανταστικούς κόσμους συγχωνεύονται με το τοπίο, τα δέντρα και τη θάλασσα. Οι μορφές στα παράθυρα θα μπορούσαν να είναι ήρωες ενός παραμυθιού. Οι σκηνές θα μπορούσαν να είναι στιγμιότυπα από τη ζωή που ονειρευτήκαμε ως παιδιά, σε έναν κόσμο ανάμεσα στην πραγματικότητα και το παιχνίδι.

Την εγκατάσταση συνοδεύει ένα πρωτότυπο ηχοτοπίο του μουσικού παραγωγού Μενέλαου Λώμη, ένα soundtrack που τονίζει τις εικόνες και τα συναισθήματα. Επίσης, στον κεντρικό χώρο της εγκατάστασης, το κοινό μπορεί να παρακολουθήσει μια ανάγνωση του παραμυθιού της Οριέττας Τρεβέζα-Σούση Τα τσόκαρα διηγούνται την ιστορία τους· μια αληθινή ιστορία.

Η δυναμική σχέση ανάμεσα στα τρία κεφάλαια της εγκατάστασης, το αμφίδρομο πέρασμα από τη μία σκηνή στην άλλη και η ενεργοποίηση του χώρου μέσα από την απουσία της παρουσίας παραπέμπουν στη ρευστότητα, την αβεβαιότητα, την ευαλωτότητα αλλά και τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής. Το Ολοκαύτωμα γίνεται το σύμβολο των αμέτρητων πράξεων στοχοποίησης και βίας εις βάρος συγκεκριμένων ομάδων ανθρώπων, με τις οποίες βρίθει η ανθρώπινη ιστορία ακόμη και σήμερα. Η εγκατάσταση υπερβαίνει την κυριολεκτική αναπαράσταση της βίας και περνά στον κόσμο των συναισθημάτων, κάνοντας τον θεατή να νιώσει συμπόνια για τα θύματα της βίας, αποκαλύπτοντας τον παραλογισμό της, αλλά και θέτοντας το ερώτημα: τι θα έκανα, τι θα σκεφτόμουν και τι θα ένιωθα αν βρισκόμουν σε αυτή τη θέση; Μπορούμε να φανταστούμε μια κοινωνία που με παιδική αθωότητα διεκδικεί την αποδοχή και τον σεβασμό, πέρα από κατασκευασμένα στερεότυπα και τεχνητούς διαχωρισμούς;

«Κοίταξα όμως και έξω από το ανοιχτό παράθυρο,
αφήνοντας τα χέρια μου να περιπλανηθούν
πάνω από την πόλη του Άμστερνταμ.
Πάνω από τις στέγες και προς τον ορίζοντα,
μία γαλάζια λωρίδα, τόσο χλωμή, που ήταν σχεδόν αόρατη.
Όσο υπάρχει αυτό, σκέφτηκα,
αυτή η λιακάδα και αυτός ο ανέφελος ουρανός,
και για όσο μπορώ να τα απολαμβάνω,
πώς μπορώ να είμαι λυπημένη;»
απόσπασμα από Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ

Η δράση υλοποιείται με τη συνεργασία της ArtBOX και του προγράμματος Freiraum που παραχωρεί τη φορητή σκηνή/φωτιστική εγκατάσταση.

H Έλλη Χρυσίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1956 και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Nancy στη Γαλλία. Δίδαξε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Saint-Etienne (Γαλλία) από το 1990 ως το 2007. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά της σε 15 ατομικές και πολλές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πέρα από την αμιγώς καλλιτεχνική και διδακτική της εργασία, ασχολήθηκε επίσης με την σκηνογραφία, την εικονογράφηση παιδικών βιβλίων και τον σχεδιασμό οπτικής επικοινωνίας.

Μεταξύ 2013-2019 ήταν Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Θεσσαλονίκης. Υπό αυτήν την ιδιότητα, συνδιαμόρφωσε και ηγήθηκε του προγράμματος “LABattoir – Τέχνη για την Κοινωνική Αλλαγή”, που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2017-2019 χάρη σε ιδρυτική επιχορήγηση από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το 2020, ήταν υπεύθυνη του διαδικτυακού εργαστηρίου “How to Build a Community” (Πώς να οικοδομήσουμε μια κοινότητα), που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Common Lab του Goethe- Institut Thessaloniki και της ArtBOX, και είχε σαν στόχο να προσφέρει διέξοδο στην κατάσταση παρατεταμένης καραντίνας μέσα από τη δημιουργία μιας διαδικτυακής κοινότητας με συνδετικό κρίκο την δημιουργικότητα. Από το 2021, συνεχίζει τη συνεργασία της με το πρόγραμμα Common Lab ως υπεύθυνη του διαδικτυακού εργαστηρίου “Tale of X Cities”, με στόχο την δημιουργία ενός δικτύου φορέων και πολιτών από όλη την περιοχή της Βορείου Ελλάδας.

Έργα της υπάρχουν σε μεγάλες δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.