Ο νυχτερινός ουρανός ενέπνεε πάντα την επιστήμη. Το ίδιο συνέβη και στον αραβικό κόσμο πριν από χίλια χρόνια, όταν στα παρατηρητήρια της Δαμασκού, της Σαμαρκάντ, της Μαράγα, της Βαγδάτης, της Κωνσταντινούπολης και της Κόρδοβα συγκεντρώνονταν δεκάδες επιστήμονες για να μελετήσουν τα άστρα. Και βέβαια, κανένα άλλο ουράνιο σώμα δε συνδέθηκε τόσο στενά με τον ισλαμικό πολιτισμό όσο η σελήνη. Οι συνεχείς υπολογισμοί και οι παρατηρήσεις ενός σεληνιακού έτους (354 ημέρες), ήταν απαραίτητοι για τον καθορισμό των πιο σημαντικών θρησκευτικών τελετών και πρακτικών.

Στην πραγματικότητα, η λατρεία της Σελήνης συνδέεται με αρχέγονες θεότητες της Αραβικής μυθολογίας, πριν ακόμα την επικράτηση του Ισλάμ. Στο Βιβλίο Των Ειδώλων του Άραβα ιστορικού Ibn al-Kalbi (737- 819), παρουσιάζονται οι τρεις κύριες θεές της Μέκκα: Αλ-λάτ (αύξων σεληνιακός μηνίσκος), Αλ Ουζά (πανσέληνος) και Μαναάτ (φθίνων μηνίσκος). Η τριπλή αυτή μορφή της Σελήνης συναντάται επίσης σε αρκετά προχριστιανικά ευρωπαϊκά φύλα και φυσικά στην ελληνορωμαϊκή παράδοση (Εκάτη, Luna). Ο σεληνιακός μηνίσκος αποτέλεσε ιδιαίτερο σύμβολο της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης, το οποίο υιοθετήθηκε στη συνέχεια και από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Αλλά η σελήνη δεν ήταν η μόνη που γοήτευσε τους Άραβες αστρονόμους, οι οποίοι ονομάτησαν τόσα αστέρια ώστε 165 να φέρουν ακόμα αραβικά ονόματα. Ο Πέρσης αστρονόμος του 10ου αιώνα AbdulRahman al-Sufi ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στον γαλαξία Ανδρομέδα – τον γειτονικό γαλαξία του δικού μας, και τον ονόμασε «μικρό σύννεφο». Το αστέρι Denebola του αστερισμού του Λέοντα προέρχεται από την αραβική λέξη dhanab, που σημαίνει «ουρά του λιονταριού». Το πιο λαμπερό αστέρι στον αστερισμό του Ταύρου είναι το πορτοκαλί χρώματος Aldebaran, το οποίο πήρε το όνομά του από την αραβική φράση για τον «ακόλουθο».
Η αστρονομία είχε επομένως κεντρική θέση στον ισλαμικό κόσμο. Οι αστρονόμοι βοηθούσαν στην κατασκευή και τη λειτουργία των τζαμιών, δίδασκαν σε σχολές και μεντρεσέδες, συμβούλευαν τους ηγεμόνες. Η ισλαμική παράδοση της οικοδόμησης παρατηρητηρίων ξεκίνησε από τον χαλίφη Al-Ma’mum, ο οποίος ίδρυσε τέτοιες εγκαταστάσεις στην περιοχή Al-Shammasiyah στη Βαγδάτη και στο όρος Qasiyun στη Δαμασκό. Και ήταν ευκολότερη για τους πρώτους πολιτισμούς η παρατήρηση πλανητών και αστεριών ακόμη και με γυμνό μάτι, καθώς δεν υπήρχαν τα λαμπερά φώτα των πόλεων. Ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος μπορούν να ειδωθούν με γυμνό μάτι.

Καθώς ο ουρανός παρουσιάζει τάξη και λογική σειρά, οι αστρονόμοι προσπάθησαν να προβλέψουν τη θέση του ήλιου και άλλων άστρων δημιουργώντας συσκευές που αντικατοπτρίζουν τα ουράνια σώματα και την τροχιά τους, όπως οι ουράνιες σφαίρες και οι αστρολάβοι. Αυτές οι συσκευές κατασκευάστηκαν βασισμένες στην προοπτική της Γης. Οι αστρονόμοι του Αραβικού κόσμου κληρονόμησαν από τους Έλληνες και τους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας σημαντική γνώση, που στη συνέχεια εξέλιξαν καθιστώντας τους υπολογισμούς και τις προβλέψεις όλο και πιο ακριβείς χάρη σε αυτά τα όργανα.
Ο αστρολάβος για παράδειγμα ήταν το όργανο που χρησιμοποιείτο για την ανίχνευση της θέσης του Ήλιου και άλλων σωμάτων, ένα είδος πρωτόγονης μορφής GPS. Πρακτικά, οι άνθρωποι τον χρησιμοποιούσαν για να ορίσουν την ώρα κατά τη μέρα ή τη νύχτα, για την πλοήγηση και για τον υπολογισμό της δύσης και της ανατολής του ήλιου. Η κατασκευή αστρολάβων μάλιστα, ήταν ένας κλάδος των εφαρμοσμένων επιστημών με μεγάλο κύρος κατά τον 10ο αιώνα. Ο λόγιος Ibn al-Nadim κατέγραψε μια λίστα με 16 ονόματα κατασκευαστών αστρονομικών οργάνων και μηχανών, μεταξύ των οποίων και μίας μοναδικής γυναίκας, της Al-Ijliya Al-Astrulabi από το Χαλέπι. Η Al-Ijliya σπούδασε και ακολούθησε την επιστήμη του πατέρα της, ξεχώρισε για τη δεξιοτεχνία της ώστε προσλήφθηκε και εργάστηκε στην αυλή του ηγεμόνα της βόρειας Συρίας Sayf al-Dawlah.
Τελικά, ο ισλαμικός πολιτισμός συνέβαλε σημαντικά στην παγκόσμια επιστήμη χάρη σε ακριβείς αστρονομικές μετρήσεις και στη δημιουργία πλανητικών μοντέλων. Οι μουσουλμάνοι λόγιοι μετέφρασαν, αξιοποίησαν την προγενέστερη γνώση και τη διέδωσαν απ’ άκρη σ’ άκρη στην επικράτεια που κυρίευσε η αραβική επιρροή. Έτσι, λειτούργησαν ως γέφυρα μεταξύ του γεωκεντρικού μοντέλου του Πτολεμαίου και του ηλιοκεντρικού μοντέλου του Κοπέρνικου στην Ευρώπη.