Φοίνικας
Επιστημονική ονομασία: Phoenix
Οικογένεια: Arecaceae
Περίοδος ανθοφορίας: Μάιος – Ιούλιος
Περιγραφή
Ο φοίνικας είναι χαρακτηριστικό δέντρο της τροπικής ζώνης. Υπάρχουν περίπου 17 είδη, που διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή όπου αναπτύσσονται: παραποτάμια και παραλίμνια είδη της σαβάνας, είδη της ερήμου, του ισημερινού δάσους, καθώς και της Μεσογείου. Στην Ελλάδα αυτοφυής είναι ο κρητικός φοίνικας, που ανήκει στο είδος «Phoenix theophrasti» και απεικονίζεται συχνά στα μινωικά ανάκτορα.
Οι φοίνικες είναι αειθαλή δέντρα, με σχετικά αργό ρυθμό ανάπτυξης. Η ξηρή ατμόσφαιρα, οι υψηλές θερμοκρασίες και το άφθονο νερό για άρδευση είναι απαραίτητα για την ανάπτυξή τους. Ο κορμός τους είναι ευθύς και κατακόρυφος. Στην κορυφή του φύονται μεγάλα σύνθετα φύλλα, μήκους 2 έως 5 μέτρων. Φέρουν μικρά κίτρινα άνθη και, ορισμένες φορές, καρπούς, τους χουρμάδες. Οι φοίνικες μπορούν να πολλαπλασιαστούν μόνοι τους από σπόρους που έπεσαν τα προηγούμενα χρόνια.
Χρήσεις & ιστορία
Οι φοίνικες έχουν μεγάλη διακοσμητική αξία και χρησιμοποιούνται στην κηποτεχνία και τη διαμόρφωση τοπίου. Οι καρποί ορισμένων ειδών είναι βρώσιμοι. Το όνομά τους αποδίδεται πιθανότατα στην περιοχή από την οποία αρχικά μεταφέρθηκαν, τη Φοινίκη (σημερινός Λίβανος, Ισραήλ και Συρία), αν και είναι ενδημικά δέντρα της Βόρειας Αφρικής.
Στη μινωική και τη μυκηναϊκή εποχή ο φοίνικας συνδεόταν με τη μεταθανάτια ζωή. Συμβόλιζε το «αειθαλές», τη γονιμότητα και την ευφορία. Στη μυθολογία συνδέεται στενά με τον Απόλλωνα, που γεννήθηκε στο ιερό νησί της Δήλου, στη σκιά ενός φοίνικα. Η αδελφή του θεού, η Άρτεμη, διατηρούσε ένα άλσος με φοίνικες στην Αυλίδα. Στην αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη το κλαδί του φοίνικα, όπως και το δάφνινο στεφάνι, θεωρούνταν σύμβολο νίκης· με αυτό στεφανώνονταν οι νικητές των αγώνων. Στη χριστιανική παράδοση οι Εβραίοι υποδέχθηκαν τον Χριστό κατά την είσοδό Του στα Ιεροσόλυμα με κλαδιά φοίνικα (βάγια).