Συκιά

Επιστημονική ονομασία: Ficus carica
Οικογένεια: Moraceae

Περιγραφή

Η συκιά είναι πολύ διαδεδομένη στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και τις χώρες της Μεσογείου. Ευδοκιμεί σε περιοχές με θερμό και δροσερό κλίμα. Είναι φυλλοβόλο δέντρο με μεγάλα, σαρκώδη φύλλα, βαθυπράσινα και γυαλιστερά στην πάνω επιφάνεια και καλυμμένα με πολύ μικρές και σκληρές τρίχες στην κάτω. Το δέντρο φτάνει τα 8 μέτρα και ο κορμός του δεν είναι ευθύς. Έχει πλούσιες και βαθιές ρίζες, που φτάνουν ακόμη και σε σχισμές βράχων για να βρουν νερό. Η γονιμοποίηση της συκιάς ακολουθεί έναν ιδιόμορφο κύκλο, που πραγματοποιείται με τη συμμετοχή του εντόμου Blastophaga grossorum (κοινώς ψήνας). Το έντομο μπαίνει στους καρπούς του δέντρου, μέσα στους οποίους βρίσκονται τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη. Μεταφέρει γύρη από τα αρσενικά άνθη, που βρίσκονται κοντά στο άνοιγμα της βάσης, στα θηλυκά άνθη, που βρίσκονται βαθιά μέσα στον καρπό. Το φυτό πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα. Οι ωφέλιμοι καρποί της, τα σύκα, συλλέγονται από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο και τρώγονται φρέσκα ή ξερά.

Χρήσεις & ιστορία

Το φυτό υπήρχε ήδη στην προϊστορική Ευρώπη. Στην αρχαία Ελλάδα η συκιά ήταν σύμβολο γονιμότητας και του θεού Διονύσου. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ένας από τους Τιτάνες ήταν ο Συκεύς, τον οποίο η μητέρα του η Γη έκρυψε κάτω από το έδαφος για να γλιτώσει από την οργή του Δία. Στο σημείο όπου κρύφτηκε ο Συκεύς φύτρωσε η συκιά.

Οι Αθηναίοι αγαπούσαν τα σύκα και γι’ αυτό η εξαγωγή τους απαγορευόταν διά νόμου. Υπήρχαν ειδικές αμοιβές για όσους κατήγγελλαν κλοπές σύκων, οι οποίοι ονομάζονταν συκοφάντες. Ο ιστορικός Ηρόδοτος αναφέρει ότι βασικός λόγος της εκστρατείας του Πέρση βασιλιά Ξέρξη ήταν η κατάκτηση της Αττικής, ώστε να μπορεί να τρώει όχι μόνο ξερά αλλά και φρέσκα σύκα.

Στη χριστιανική παράδοση η συκιά συνδέθηκε με την ιστορία του Αδάμ και της Εύας.